Dinámica demográfica e ordenación do territorio

O vindeiro 30 de xuño o Foro Económico de Galicia organiza unha Xornada de debate no Casal de Armán (Ribadavia) sobre “Propostas para a Galicia rural do século XXI”. Nesa xornada participarei na primeira mesa de debate sobre Demografía e Ordenación do Territorio co documento “Dinámica demográfica das áreas rurais, estrutura do hábitat e ordenación do territorio”.

A idea central da miña exposición: se ben a perspectiva demográfica de Galicia é motivo de especial preocupación, a estrutura do hábitat e ordenación do territorio non só non son parte do problema, senón que poden ser parte da solución.

mapa2

Identifico 3 territorios ben diferenciados. Con case dous millóns habs., o Eixo Atlántico é a cidade de Galicia. Debe ser motor económico e polo de atracción de investimentos e capital humano.  A Galicia Central, máis de 800.000 persoas na metade do territorio, pode dar acubillo a un mundo rural sostible, sustentada por vilas e cabeceiras comarcais repartidas equilibradamente no territorio –potenciais nodos de desenvolvemento. A Alta Montaña, un 20% do territorio hoxe despoboado, bota por terra o discurso que identifica problema demográfico = abandono de centos de aldeas en todo o rural: identifícase só cunha orografía e clima de alta montaña. Implica, iso si, a responsabilidade de todos os galegos na xestión do noso patrimonio ambiental.

Este e demáis documentos debatidos no día serán publicados tras a Xornada.

Emprendimento no rural

Un tema recurrente na Facultade de Economía e Empresa é que, se estamos formando capital humano en xestión empresarial, debería ser fonte de futuros emprendedores nos distintos sectores económicos do país. Porén, moi a miúdo observo máis iniciativa e interese por “montar algo” na Facultade de Informática, por exemplo, onde tamén dou clase desde hai anos. O feito de traballar con algo “palpable”, con contido de seu, fai ás veces máis doado que xurda a vocación por unha iniciativa empresarial, que dispoñer das capacidades aprendidas en xestión empresarial, sen máis.

Un tema que me trae de cabeza é o maior interese dos alumnos en “investir en bolsa”, e as charlas que organizan cada dous por tres sobre “como gañar diñeiro en bolsa”. Tras quince anos traballando en banca privada, fondos de investimento e mercados de capitais, a min mo van contar… En cambio, o interese por iniciativas empresarias no sector “real” da economía escasea, e hai moito tempo que calquer rastro sobre emprendimento no rural esmoreceu. As facultades de empresa en Galicia non forman sobre emprendimento agrogandeiro, forestal, industrial, comercial ou de calquera tipo, vinculados ao mundo rural. E non o fan, probablemente, porque o potencial alumnado escasea. Somos un país que hai décadas fuxíu da aldea. Pasarán xeracións antes de superar o noso “complexo de aldea”?

Continúa lendo

Idade media de maternidade

Unha gráfica que resume, desde 1975 en Galicia, os cambios socioeconómicos q levaron a idade de maternidade máis frecuente dos 22-23 anos (perto de 3.000 nacementos por cohorte) aos 35-36 anos (xa para a metade de nacementos por cohorte, en torno a 1.600). Como resultado, o número de nacementos en Galicia pasa dos 45.000 en 1976 a por baixo dos 20.000 desde 2013.

idade_matern

Que unha muller poida rematar a educación universitaria aos 22 anos, ou incluíndo posgraos non máis aló dos 25 anos, pero non teña fillos ata ben entrada a treintena, é un claro indicador de que o principal factor tras a extremadamente baixa natalidade en Galicia depende fundamentalmente de aspectos relacionados có mercado de traballo: ausencia de oportunidades laborais, precariedade, ausencia de conciliación, e/ou o efecto temido sobre as oportunidades laborais tras a maternidade.

Xestión privada, xestión pública

Na Ribeira Sacra do Sil pódese observar, un fronte ao outro en cada beira, dous xeitos diferentes de abordar a concesión pública dos catamaráns que operan no río. Na beira ourensá ao longo do encoro de Sto. Estevo, xestión privada; na beira lucense, á altura de Doade, xestión directa pola Deputación de Lugo, ao igual que os catamaráns d’Os Peares e Belesar no Miño. Cal é o modelo axeitado? Xestión privada vs xestión pública e, en particular, no marco das esquerdas: debe primar sempre a xestión pública?

Continúa lendo

CHAVS, de Owen Jones

chavsCHAVS: THE DEMONIZATION OF THE WORKING CLASS

Gustoume o libro de Owen Jones. Resulta unha lectura un tanto irregular, machacona e repetitiva en moitos momentos, o cal e sorprendente para un xornalista. Pero algunhas das ideas que destila son brillantes, xeniais, e van ao miolo do asunto da perda de credibilidade da esquerda en UK –e por extensión, en Europa- nas últimas décadas.

A mellor das contribucións de Chavs é unha crítica que resulta demoledora para os que, coma min, acreditamos na social-democracia como a vía preferible de organización social (que coñezamos, cando menos). Continúa lendo

O petróleo a prezos normais

oil price 10Y

Fonte: www.nasdaq.com

O desplome do prezo do petróleo no último ano a niveis mínimos en máis dunha década é un dos factores detrás dos recentes episodios de nerviosismo nos mercados e sinais de ralentización económica a nivel global.

Máis aló de profundar nas causas deste desplome, que opino ten menos que ver con cuestións de demanda (recesión global) que de oferta (unha guerra de prezos encuberta entre produtores a baixo custo na OPEC e novos productores con tecnoloxías máis caras, como fracking ou offshore), resulta interesante coñecer esta gráfica que ven de partillar Greg Mankiw no seu blog:

oil price

http://gregmankiw.blogspot.com.es/2016/01/putting-oil-prices-in-perspective.html

Posto en perspectiva, e comparando o prezo do petróleo có salario medio dun traballador nos USA, os 30 dólares/barril actuais semellan un prezo ben razoable. Ceteris paribus (pois veremos a onde nos leva a economía global nos vindeiros meses), a guerra de prezos está a favorecer máis aos cidadáns de Occidente que aos países da OPEC e outros produtores. Abofé, as tensións sociais e movementos políticos empézanse a sentir en países coma Arabia Saudí ou Venezuela.

Papaú

the_outtakes_of_david_bowie_s_iconic_heroes_album_cover_shoot_1_

The outtakes of David Bowie’s “Heroes” album cover. Source: vagabundosdeldharma.com

O 10 de xaneiro estaba marcado na miña axenda hai meses: era a data que escollín para iniciar unha nova etapa profesional. Programei o artigo Vida nova, web nova para o día 11 a primeira hora da mañá, dexesando un Feliz 2016, e convencido de que así vai ser. Case ao tempo que publico o artigo nas redes, chégame un wasap: “morreu Bowie”. Só acertei a dicir “joder!”. Cousas da vida, o 10 de xaneiro de 2016 marcado hai meses na miña axenda difícilmente se me vai esquecer.

A música sempre foi a miña maior afición, e Bowie supuxo un punto de inflexión radical nos meus gustos. Débolle a Bowie facerme ecléctico, e non foi doado: fan dos grupos rock dos 70s, escoitar por primeira vez o Bowie de Berlín e posterior pareceume unha total impostura, unha tomadura de pelo. Continúa lendo

Vida nova, web nova

Feliz 2016!

En 2010 decidín aparcar unha vida profesional na banca que non me motivaba e voltar á Universidade. A finais de 2011 presentei esta web, dpeon.com como punto de encontro coa sociedade. Na miña maneira de ver as cousas, a comunidade universitaria ten que cumplir tamén un papel esencial de divulgación do coñecemento á sociedade, máxime no eido das ciencias sociais, onde outros axentes contan có poder e os medios de ofrecer a súa particular visión das cousas, sempre favorable aos seus intereses.

Rematado o Doutorado en Economía e Empresa, nos últimos dous anos combinei de novo vida profesional e académica como puiden, pero chegou a hora de dar o paso: a partir de 2016 incorpórome na UDC a tempo completo. A investigación na Universidade (pública e de calidade!) é unha das cousas ás que me quero dedicar a partir de agora -pero tamén outras!

webPor iso tamén agora, neste tempo de mudanzas persoais, presento a miña web persoal anovada. Nova presentación, novos contidos, e maior interacción coa sociedade. O blog contará con seccións de divulgación do meu traballo (Academics para publicacións académicas, Colaboracións para as miñas aportacións en medios, palestras, etc.), seccións de debate público de ideas (nos eidos de Economía & Finanzas, Galicia -demografía e territorio, principalmente- e Política), e seccións para dar cabida a outras voces: Lecturas, onde comentarei libros e artigos nas RRSS do meu interese, e Conversas, onde de momento rescato as entrevistas a Manuel Lourenzo, Antón Reixa, Antón Losada, Xoán V. Mao e Valentín Fagim no blog nosquedaportugal entre os anos 2009 e 2010, pero nos que en breve iremos incorporando nov@s protagonistas.

Por último, no menú da dereita, os apartados habituais de almacenaxe e posta en común de documentación persoal, onde irei actualizando documentos, artigos académicos e en prensa, e outras cousas.

Á vosa disposición. Graciñas por estar ahi.