David PeónWeb Personal

David Peón

Nodos e sombras

Vai un mapa sen excesivo rigor científico pero ilustrativo.

 

 

A min o mapa dime tres cousas.

 

Primeiro, dime Vigo, A Coruña e Santiago. Redes (portos, aeroportos, conexións intermodais, universidades...) e proxecto de país.

 

Segundo, dime Lalín, Monforte, Sarria. O Barco - A Rúa, Verín - Monterrei - Oímbra, ... Nodos de equilibrio da Galicia interior, esenciais para a vertebración e equilibrio do territorio.

 

Terceiro, dime Santa Comba, Cee - Corcubión, Carballo - Coristanco, Melide - Arzúa, Chantada, Celanova, Xinzo, Meira, Becerreá, Cedeira, Pontecaldelas - A Lama, Cerdedo, O Carballiño, Ribadavia, Ordes, Vimianzo, ... Un mundo rural viable e con futuro no século XXI precisa de vilas con servizos básicos nun radio de 20km max.

Última actualización en
22Jun2015
 

Suicidio demográfico e o peto dos galegos

Neste post sintetizo algunhas cuestións adicionais sobre o drama demográfico que nos agarda en Galicia nos próximos anos do que xa falamos varias veces nesta web (como aqui, aqui ou aqui). Cuestións que se orixinan nun par de lecturas recentes.

 

A primeira foi un titular dun xornal local de Palencia có que din en Twitter: "La mitad de los nacidos en Palencia residen en otras partes de España".

 

Parecéume un exercicio interesante comprobar cal sería o resultado en todas as provincias do Estado e, en particular, as nosas. Sobre todo porque tal indicador recollería o efecto ao longo de décadas dos procesos migratorios.

 

Velaquí o resultado:

 

Gráfico: Xosé Martinez (UDC). Fonte: INE

 

Galicia non está, comparativamente, tan mal. En Pontevedra ou A Coruña residen o 86% dos nacidos nesas provincias e están no top10 do Estado. Lugo e Ourense reteñen o 67%, postos 30 e 33, pero moi por riba dos 46% de Soria, 47% de Cuenca, e 48% de Ávila e Teruel, e moi por riba tamén dos postos que ocupan as provincias orientais galegas en calquer indicador de natalidade, envellecemento ou despoboamento. Ben é certo que, coa dispoñibilidade dos datos no INE e tal e como calculei estas ratios, a información non é completa: faltan os nacidos en cada provincia que hoxe residen no extranxeiro. Con todo, aparentemente as peor paradas son as provincias castelás, absorvidas polo papel de Madrid nun Estado que ven apostando polo centralismo desde o Desarrollismo dos 60s.

 

Os galegos queremos, ou tentamos cando menos, vivir onde nacemos. Así pois, o escenario de suicidio demográfico ao que nos estamos enfrontando ten coma orixe, principalmente, outras dúas fontes.

 

A primeira é a herdanza da emigración pasada, principalmente nos anos 60s e 70s (véxase no artigo Martinez e Peón (2015) sobre o efecto arrastre demográfico) e a incapacidade de Galicia de reverter o proceso con inmigración na actualidade. Isto é, cunha economía potente que sexa quen de reter aos xóvenes que formamos e atraer aos de fora. O resultado visibilízase nesta segunda gráfica:

 

 

Gráfico: Xosé Martinez (UDC), Fonte: INE

 

As quince provincias que máis poboación non nativa atraen, en porcentaxes entre o 40% e o 80% da poboación alí nacida, fican todas en Madrid e cinturón urbano (hoxe extendido ate Guadalajara e Toledo), e claramente no Mediterráneo, de Málaga a Girona. E o resultado dun modelo económico que vende España como un país Mediterráneo e volcado nos sectores do turismo e residencial. O interior e o cuadrante noroccidental, nese modelo, pouco ten que facer: Pontevedra e A Coruña teñen porcentaxes do 21%, Ourense 19%, e Lugo entre as 5 últimas có 15%.

 

A segunda das razóns é a baixísima natalidade en Galicia, cuns índices de fecundidade sen parangón a nivel mundial, hoxe nos 1.06 fillos por muller, chegando a caer nos 90s por baixo do 1.0 fillos. Neste respecto, recomendo enormemente a lectura coa que ando hoxe a voltas: "Galicia: un pobo con futuro?", editado por Manuel Blanco Desar.

 

 

Ficha do libro en Editorial Xerais

 

Do libro destaco (ainda o estou a ler, así que seguro aínda restan artigos moi interesantes) o artigo do propio Blanco Desar. En particular, coincido có autor en que o único xeito que temos de acabar con "a disautonomía -non querer sentir- e a anosognosia -non querer saber- sobre o problema estrutural por excelencia de Galicia" é irmonos directamente ao peto dos galegos. Falando claro: hoxendía, quen non se alarma cós desastrosos indicadores de idademedia, fecundidade ou perda poboacional é porque ou ben non o entende, ou ben tráelle sen coidado. En troques, si deberían entender ou reaccionar a cuestións mencionadas por Blanco que virán a consecuencia do desatre demográfico:

 

- Unha contración estrutural da demanda interna que implicará menor crecemento económico que os países do noso entorno, ergo menos investimento e emprego, ergo máis emigración

- A menor demanda interna implicará tamén a depreciación acelerada dos investimentos inmobiliarios no país (medo lle pode entrar a máis dun neste país das leiriñas e os pisiños de aluguer a estudantes)

- a sostibilidade do estado do benestar e, en particular, das pensións públicas,

- e como, nun país de vellos sen novos, os vellos van ter a tixola polo mango e van querer cobrar as súas pensións, o incremento da presión tributaria sobre os galegos activos... o que levará aparellada máis emigración, en particular daqueles máis formados e con máis capacidade de atopar traballo fora.

 

Da serie de medidas económicas que suxire Blanco falaremos outro día. Até entón, podedes facervos có libro "Galicia: un pobo con futuro", que vos recomendo. Sinalar por último que o problema demográfico de Galicia será, por suposto, un dos temas centrais dos estudos e xornadas de análise e debate que desde Somos Nós temos intención de ir organizando. Pero diso iremos falando a partir do verán.

Última actualización en
13Jun2015
 

Desemprego e maiorías absolutas

Ainda que residente (e votante) na Coruña, "o home é de onde nace e non de onde pace" así que eu sigo as eleccións de Pontevedra, miña vila natal, case coa mesma intensidade. As eleccións en Pontevedra están marcadas polo discurso do PP sobre Ence e o desemprego en Pontevedra, repetido polos seus altofalantes ate a saciedade, a consecuencia duns datos da EPA hai dous trimestres (máis info en Praza.gal).

 

A mellor maneira de desmontar tal afirmación é que Pontevedra, xunto con Lugo, ven gañando poboación nas últimas décadas moi por riba do resto das cidades galegas, así que, se manteñen taxas de paro similares ao resto, necesariamente Pontevedra e Lugo están creando máis emprego (proporcionalmente) nos últimos 20 anos. Fun ao IGE á procura de datos, pero só hai -desagregado a nivel concellos- desde xuño de 2006. Esto é o que resulta:

 

 

Ao dispor únicamente de datos desde 2006 só se pode apreciar o comportamento durante a crise, asi que simplemente destacar que, en termos de creación (destrución, neste caso) de emprego, Pontevedra está en liña con Coruña e Ourense, e os que mellor resisten, Lugo e Santiago de Compostela. Probablemente de podermos ir máis atrás de 2006 Pontevedra igualaríase con Santiago, e Lugo estaría por riba do resto.

 

Con todo, o que máis me chamou a atención son os casos de Vigo e Ferrol. En Vigo destruíronse 25.000 empregos desde xuño 2007. Na Coruña, no mesmo periodo, foron 15.000. En termos proporcionais, Ferrol perdeu máis do 20% das afiliacions que tiña en 2006 e Vigo o 17.5%. Pois ben, segundo as enquisas de Sondaxe para La Voz, as cidades de Galicia onde estarían aseguradas maiorías absolutas para as equipas de goberno actuais son, precisamente, Vigo (PSOE) e Ferrol (PP).

 

Non me pidan interpretacións políticas, porque non as teño.

Última actualización en
13May2015
 

Futbol e modelo de Estado

En España, o futbol é un bó indicador socioeconómico. Máis aínda, no país onde a expresión "Palco do Bernabeu" é moito máis que un eufemismo, o futbol é un indicativo do modelo de Estado que as elites madrileñas levan anos explotando.

 

Cun pequeno exercicio cós datos da Liga LFP de Primeira División nos últimos 25 anos pódese extraer unha evidencia adicional da aposta por un modelo Mediterráneo baseado na construcción e turismo no arco Mediterráneo e conexións (AVE, aeroportos) con Madrid. Se riqueza e demografía (como xa comentamos noutro post) abandonan o noroeste peninsular para dirixirse ao surleste, có futbol habería pasar igual:

 

Mapa: elaboración propia

 

Ano a ano, tómanse as coordenadas do estadio de futbol dos 20 participantes na Primeira División do fútbol español e estímase o punto xeométrico promedio. No mapa represéntanse os resultados en promedios quinquenais (2015 é o punto medio das tempadas 2010-2011 a 2014-2015, 2010 as tempadas do 2005-2006 a 2009-2010, e sucesivamente). Desde 1990, o efecto é especialmente notable no eixo Norte-Sur: os Sporting, Racing Santander, Celta Depor e Compos, Logroñes, Alavés... teñen deixado paso aos Elche, Levante, Granada, Almería, ou Murcia, entre outros. Nos anos 1995 a 2000 (punto "2000") apréciase o xiro ao oeste, nos anos con 3 participantes galegos en primeira.

 

(Nota: os equipos insulares -Mallorca, Tenerife e Las Palmas- foron excluídos da análise para que non distorsionaran a representación xeográfica)

Última actualización en
13May2015
 
<< Inicio < Anterior 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Siguiente > Fin >>

Página 1 de 34

Usamos cookies para que conseguir una web funcional y agradable para todos los usuarios. Si quieres saber más sobre las cookies y como borrarlas, lee esta guía sobre cookies.

Puedes confiar en esta web.

EU Cookie Directive Module Information