Volverán las oscuras golondrinas (II)

A principal preocupación dos mercados ao respecto da crise da débeda é a eventualidade de que a dinámica da débeda acumulada por un Estado poda tornar explosiva (i.e., que a ratio débeda/PIB se dispare). A continuación mostramos un estudo da dinámica da débeda pública española para os próximos 10 anos. O enfoque habitual para analizar a evolución da ratio de Débeda Pública como porcentaxe do PIB é mediante a ecuación dinámica da regla de ouro (ver explicación no IMF WEO 2012, páx.104) do tipo

onde a ratio de débeda/PIB do periodo actual ven dado pola ratio no ano anterior ponderada polo custo nominal da débeda i (medido aquí polo custo da débeda pública a 10 anos) versus o crecemento nominal do PIB, máis o déficit primario (excluídos os xuros da débeda) máis o residuo e (que nestes últimos tempos recolle fundamentalmente o efecto dos rescates bancarios na débeda total acumulada).

 

Tomo como punto de partida os volumes de débeda pública (88,4%) e déficit público (10,2%) que, dacordo cós datos máis recentes que ven de publicar a Comisión Europea a marzo de 2013 (Memo 13-197), se corresponden coa economía española a peche de 2012. (Nota: en serio teño que explicar a polémica en torno á cifra do déficit??). Partindo deses niveles, asumo dous escenarios (o arquivo cós cálculos pódese descargar en documentos – excel):

 

I.- Escenario optimista: En 2013 remata o peor, en 2014-2015 complétanse os axustes, e a partir de 2016 a economía española toma velocidade de cruceiro. Así, os mercados financian a España a taxas do 4,5% a 4% ata 2015 e ao 4,5% a partir de ahi (asumo que con velocidade de cruceiro o ECB subirá tipos e iso encarecerá lixeiramente a curva de tipos a 10 anos). En 2013 a economía cae un 1,5%, o previsto pola CE e organismos internacionais, en 2014 e 15 crecementos moderados, e a partir de 2016 ao 2% (certo, durante a burbulla inmobiliaria España medrou a taxas moi superiores, pero ata que alguén me explique de que ‘imos vivir’, un 2% xa me parece optimista abondo). Desde 2016 España tamén xenera superávits primarios do 1% (en toda a democracia España só xenerou superavits primarios superiores ao 2% en 2006 e 2007, e xa sabemos por que). Por último, a obsesión das autoridades europeas e españolas pola devaluación interna (unha obsesión que pode resultar moi dañina, como explicamos neste paper Peón & Rey, 2013) leva a niveis de inflación -medidas polo deflactor do PIB- do 0,5% – 1% ata 2016, e do 2% a partir de entón (vaites, estou asumindo que nos convertimos en Alemaña!!).

 

II.- Escenario pesimista: Para centrar o enfoque nos efectos que tería unha volta do nerviosismo nos mercados de débeda, a principal variación neste escenario pesimista é que o custo esixido polos mercados elévase gradualmente do 5,5% ao 6,5% a 10 anos (no peor da crise en 2012 estabamos pagando taxas superiores ao 7%). Ese é o axuste principal, mentras que o resto das variables as axusto mínimamente para manter a coherencia nun escenario máis pesimista que o anterior, pero que coido ninguén podería calificar de catastrofista: a caída do PIB continúa -lixeiramente- só un ano máis, e a partir de ahi a unha velocidade cruceiro do 1,5%. A devaluación interna é máis acusada ata 2017, e a partir de ahi similar ao caso anterior. España logra equilibrar o déficit primario en 2017, e os ‘gastos extras’ (rescate á banca e outros) suman unha media do 1% nos próximos 3 anos, e cero a partir de entón.

 

Estos son os resultados obtidos, para e stock de débeda pública e déficit.

 

DÉBEDA PÚBLICA



DÉFICIT PÚBLICO


 

Resumindo. Se se cumple o mellor dos escenarios (saímos da crise en 2014 e finanzas totalmente saneadas en 2016) e os mercados nos dan fuelle, a débeda pública española estabilizaríase no entorno do 100% do PIB. Así pois, remítome ao dito na primeira parte do artigo: esperemos que dure a bonanza nos mercados, porque é imprescindible para a estabilización da débeda. A pouco que os mercados volvan a mostrar signos de nerviosismo cós volumes de débeda e déficit acumulados por España e outros periféricos, non fai falta imaxinar un escenario moi improbable para que o stock de débeda pública se dispare ao 150% e subindo. Sirva como referencia que a débeda a 2012 de Portugal e Irlanda ronda o 120%, o de Italia o 127%, e de Grecia non hai estimacións oficiais pero rondará o 170%. En canto ao déficit, no escenario (moderadamente) pesimista nunca baixaría do 8%, e isto tendo en conta que estou asumindo que a nivel déficit primario as contas públicas estarían totalmente saneadas.

 

Espero equivocarme, ogallá. Pero ata entón, permitideme que remate o artigo recordando os versos do poeta:

 

Volverán las oscuras golondrinas

en tu balcón sus nidos a colgar,

y, otra vez, con el ala a sus cristales

jugando llamarán

Deixa unha resposta

O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *